Krótkie „OK” potrafi zostawić nas z pytaniem: ktoś się złości czy po prostu się spieszy? Nie musisz rozstrzygać tego przed otwarciem dziennika. Zacznij od tego, co wiesz, i zostaw miejsce na to, o co jeszcze nie było okazji zapytać.

Poniżej znajdziesz dwa fikcyjne przykłady i kartę do przepisania do zeszytu. Możesz zachować pierwszą, chaotyczną notatkę, a pod nią odpowiedzieć na kolejne pytania.

Karta wpisu do skopiowania

NHS proponuje, by przy nieporozumieniach sprawdzać, co jest faktem, a co własną opinią o sytuacji. Zaleca też dopytywanie lub powtarzanie własnymi słowami tego, co usłyszeliśmy, żeby sprawdzić, czy dobrze rozumiemy drugą osobę. Poniższa karta opiera się na tych wskazówkach. Źródło: NHS — relacje i komunikacja.

Twój wpis w pięciu polach
  1. Co dokładnie padło lub się wydarzyło?

    Zapisz wypowiedź, wiadomość lub konkretne zachowanie. Jeśli nie pamiętasz dokładnych słów, zaznacz: „Z pamięci, mniej więcej…”.

  2. Co czuję?

    Nazwij swoje uczucia, na przykład złość, smutek, rozczarowanie lub niepewność.

  3. Jak to interpretuję?

    Zacznij od „Odczytuję to jako…” albo „Podejrzewam, że…”.

  4. Czego jeszcze nie wiem?

    Zapisz, jakiej informacji Ci brakuje, zamiast dopisywać kolejne domysły o cudzych intencjach.

  5. O co mogę spokojnie dopytać?

    Ułóż jedno pytanie o to, co druga osoba miała na myśli, lub o konkretne ustalenie.

Po rozmowie możesz dopisać: Czego się dowiedziałem lub dowiedziałam? Co nadal jest niejasne?

„Czuję złość” to opis uczucia. „Czuję, że robi mi na złość” to interpretacja czyjegoś zachowania. Nie musisz usuwać pierwszej, spontanicznej notatki. Możesz pod nią dopisać odpowiedzi na pięć pytań z karty.

Przykład 1: krótka odpowiedź na wiadomość

Ta sama wiadomość, dwa różne zapisy
  1. Co mogę zaobserwować

    Odpisała „OK”, gdy zaproponowałam niedzielę.

  2. Co zakładam

    Złości się na mnie. Z samej wiadomości tego nie wiem.

Fikcyjny przykład przygotowany na potrzeby tekstu. Nie opisuje rzeczywistej osoby.

Pierwsza notatka

„Złości się na mnie. Zaproponowałam zmianę dnia spotkania, a ona odpisała tylko «OK». Pewnie ma mnie dość”.

Rozwinięty wpis

  • Co się wydarzyło? Napisałam: „Czy możemy przełożyć spotkanie z soboty na niedzielę?”. Odpisała „OK”, bez dodatkowego komentarza.
  • Co czuję? Niepewność i smutek.
  • Jak to interpretuję? Odczytuję krótką odpowiedź jako oznakę, że się na mnie złości. To moje przypuszczenie.
  • Czego nie wiem? Czy niedziela rzeczywiście jej pasuje. Nie wiem też, dlaczego odpowiedziała tak krótko.
  • O co dopytam? „Czy niedziela Ci pasuje, czy wolisz wybrać inny dzień?”.

Co można dopisać po wyjaśnieniu

„Odpisała, że niedziela pasuje, i ustaliłyśmy godzinę. Termin jest potwierdzony. Nie pytałam, dlaczego odpowiedziała tak krótko, więc nadal tego nie wiem”.

W tym przykładzie pytanie dotyczy terminu spotkania. Odpowiedź nie musi prowadzić do wniosku o całej relacji ani oznaczać, że znamy już wszystkie intencje drugiej osoby.

Przykład 2: niejasny podział obowiązków

Fikcyjny przykład przygotowany na potrzeby tekstu. Nie opisuje rzeczywistej osoby.

Pierwsza notatka

„Znowu zostawia mi wszystko do zrobienia. Powiedział, że zajmie się kuchnią, ale pewnie i tak będę sprzątać przed przyjściem gości”.

Rozwinięty wpis

  • Co się wydarzyło? Goście przychodzą o 18.00. Z pamięci: powiedział mniej więcej „Zajmę się kuchnią później”. Nie ustaliliśmy, o której posprząta ani co dokładnie zrobi.
  • Co czuję? Złość i napięcie.
  • Jak to interpretuję? Zakładam, że odłoży sprzątanie na później i ostatecznie ja będę musiała się tym zająć.
  • Czego nie wiem? Co oznacza „później” i co zamierza zrobić w kuchni.
  • O co dopytam? „Kiedy mówisz, że zajmiesz się kuchnią, chodzi Ci o umycie naczyń i wytarcie blatu przed 17.30?”.

Co można dopisać po wyjaśnieniu

„Ustaliliśmy, że on umyje naczynia przed 17.30, a ja wytrę blat. Później dopiszę, czy zrobiliśmy to, na co się umówiliśmy, i czy czegoś nie pominęliśmy w ustaleniach”.

Nie musisz na siłę szukać optymistycznego wyjaśnienia. W tym wpisie wystarczy zaznaczyć słowem „zakładam”, że to przypuszczenie, i zapisać, co jeszcze trzeba ustalić.

Wybierz jeden następny krok

NHS zaleca, by przy rozwiązywaniu problemów wybrać konkretne działanie, zaplanować, jak i kiedy je wykonać, a później sprawdzić, co z tego wynikło. Źródło: NHS — rozwiązywanie problemów.

Pod wpisem możesz dopisać:

  • Co zrobię? Jakie jedno pytanie zadam?
  • Kiedy? W jakim momencie je zadam?
  • Po odpowiedzi: co już wiem, a co jeszcze trzeba ustalić?

Na przykład: „Dziś po obiedzie zapytam, co dokładnie zamierza posprzątać. Po rozmowie zapiszę, kto co robi i do której godziny”.

Kiedy odłożyć tę kartę

  • Jeśli możesz od razu zadać proste pytanie, pomiń pisanie.
  • Jeśli dopisujesz kolejne domysły o cudzych intencjach, choć nie masz nowych informacji, zakończ wpis zdaniem „Tego jeszcze nie wiem”.
  • Jeśli ktoś nie dotrzymał konkretnego ustalenia, zapisz, na co się umówiliście i co się wydarzyło. Nie musisz opisywać jasnej sytuacji jako nieporozumienia.
  • Jeśli druga osoba nie odpowie, zostaw w notatce „Nie wiem”. Brak odpowiedzi nie potwierdza Twojego przypuszczenia.

Ta karta służy opisaniu jednej sytuacji i przygotowaniu pytania. Gary wspiera codzienną refleksję; ten materiał nie jest terapią, diagnozą ani leczeniem.

Jeśli potrzebujesz wskazówek, od czego zacząć pisanie, zajrzyj do poradnika dla początkujących: jak zacząć prowadzić dziennik.

Tekst przygotowany z pomocą AI. Służy codziennej refleksji i nie zastępuje indywidualnej porady ani psychoterapii.

Chcesz otrzymać kolejny poradnik?

Mniej więcej raz w miesiącu publikujemy nowy tekst o nadmiernym analizowaniu, relacjach, pracy lub czasie między sesjami terapii.

Polityka prywatności